O se tasi o le faitau afe o tamaiti na aʻafia i le taua i Ukraine o Yustina, o se teineitiiti e 2 tausaga le matua e ataata manaia ma e faalagolago i se mafutaga ma Iowa.
Talu ai nei na togafitia ai e Justina le vae kalapu e ala i le metotia Ponceti e le faia ai se taotoga na atiaeina i le tele o tausaga ua mavae i le Iunivesite o Iowa, lea ua lauiloa i le lalolagi atoa. Ua faasolosolo malie ona ia toe faatulagaina lona vae i le tulaga sao e ala i le faaaogaina o se faasologa o vali palasita e se fomai Iukureini ua uma ona aʻoaʻoina i le metotia.
O lea ua aveese le fa'asimoli, e tatau ona moe o ia i po uma se'ia o'o i le 4 o ona tausaga, ma ofuina le mea e ta'ua o le Iowa Brace. O le masini ua fa'apipi'iina i seevae fa'apitoa i pito ta'itasi o se u'amea nailon malosi e fa'aloaloa ai ona vae ma i le tulaga sa'o. O se vaega taua lea o le fa'amautinoaina e le toe tupu le tulaga o le vae kalapu ma e mafai ona ia tuputupu a'e i le minoi masani.
Ina ua tuua e lona tama lana galuega e auai i le taua faasaga i le au osofaʻi a Rusia, sa sosola Justina ma lona tina i se tamai nuu e lata ane i le tuaoi leaga o Belarus. Ua ia ofuina nei le Iowa Brace, ae o le a manaomia ona faasolosolo malie ona faateleina lona lapoa a o tuputupu ae o ia.
O lana tala e sau mai se tagata fa'atau sapalai fa'afoma'i i Ukraine e igoa ia Alexander o lē sa galulue vavalalata ma Clubfoot Solutions, o se fa'alapotopotoga e le o ni polofiti mai Iowa e tu'uina atu ni fusi fa'amau. Fa'atagaina e le UI, na mamanuina e le vaega le fa'aliliuga fa'aonaponei o le fusi fa'amau, e tusa ma le 10,000 iunite i le tausaga e tu'uina atu i tamaiti i le tusa ma le 90 atunu'u - e silia ma le 90 pasene o ia mea e taugofie pe leai se totogi.
O Becker o le Pule Faatonu o le Clubfoot Solutions, faatasi ai ma le fesoasoani a lona faletua o Julie. E galulue i la'ua mai lo la fale i Bettendorf ma teuina pe tusa ma le 500 uaea lagolago i le faletaavale.
“O loo galulue pea Alexander ma i matou i Ukraine, e fesoasoani i tamaiti,” o le tala lea a Becker. “Ua ou ta’u atu ia te ia o le a matou tausia i latou seia oo ina toe malosi le atunuu. O le mea e faanoanoa ai, o Alexander o se tasi o i latou na tuuina atu i ai fana e tau ai.”
Ua auina atu fua e le Clubfoot Solutions pe tusa ma le 30 uʻamea lagolago a Iowa i Ukraine, ma ua latou fuafuaina nisi mea pe a mafai ona latou taunuu saogalemu i Alexander. O le uta o le a sosoo ai o le a aofia ai foi ni urosa laiti mai se kamupani Kanata e fesoasoani e faafiafia ai tamaiti, o le tala lea a Becker. O tamaʻi urosa taitasi e ofuina se kopi o se urosa lagolago a Iowa i lanu o le fuʻa a Ukraine.
“O le asō na matou mauaina ai se tasi o a outou afifi,” o le tusi lea a Alexander i se imeli talu ai nei i le aiga Beckers. “Matou te matuā fa’afetai lava ia te outou ma a matou fanau Iukureini! O le a matou fa’amuamua tagatanu’u o ‘a’ai ua matuā a’afia: Kharkiv, Mariupol, Chernihiv, ma isi.”
Na saunia e Alexander i le aiga Beckers ni ata ma ni tala pupuu o isi tamaiti Iukureini, e pei o Justina, o ē sa togafitia mo le kalapu o vae ma sa manaʻomia ni fusiua.
“Na faaleagaina le fale o Bogdan e tolu tausaga le matua ma sa tatau i ona matua ona faaalu uma a latou tupe e toe faaleleia ai,” o lana tusi lea. “Ua sauni Bogdan mo le Iowa Brace e sosoo ai le tele, ae leai sana tupe. Na auina atu e lona tina se vitio e ta’u atu ai ia te ia e aua le fefe i le pāpā o atigi.”
I se isi lipoti, na tusia ai e Alexander: “Mo Danya e lima masina le matua, e 40 i le 50 pomu ma roketi na pa'ū i lona aai o Kharkov i aso uma. Sa tatau ona aveese ona matua i se aai e sili atu le saogalemu. Latou te le iloa pe ua faaleagaina lo latou fale.”
“E iai le tamaititi a Alexander e vae kalapu, e pei o le toatele o a matou paaga i fafo,” o le tala lea a Becker ia te aʻu. “O le auala lena na ia auai ai.”
E ui ina sa lē tumau le faamatalaga, ae na fai mai Becker na toe faalogo o ia ma lona toalua mai ia Alexander e ala i le imeli i lenei vaiaso ina ua ia okaina ni pea e 12 o fusiua o nifo mai Iowa i le tele eseese. Na ia faamatalaina lona tulaga “lē mautonu” ae na ia faaopoopo mai “matou te le fiu lava.”
“E matuā mitamita tagata Iukureini ma e lē manaʻo i ni mea e foaʻi mai,” o le tala lea a Becker. “E oʻo lava i le imeli mulimuli, na toe fai mai Alexander e fia toe totogi mai mea na matou faia, ae na matou faia fua.”
E fa'atau atu e le Clubfoot Solutions ni u'amea lagolago (braces) i tagata fa'atau oloa i atunu'u mauoa i le tau atoa, ona fa'aaoga lea o na tupe mama e ofoina atu ai ni u'amea lagolago e leai se totogi pe fa'aititia tele i isi e mana'omia. Fai mai Becker o le foa'i e $25 i le fa'alapotopotoga e le o ni polofiti e ala i lana upega tafa'ilagi, www.clubfootsolutions.org, o le a totogi ai le tau o femalagaa'iga i Ukraine po'o isi atunu'u e mana'omia se u'amea lagolago.
“E tele naua le manaʻoga i le lalolagi atoa,” o lana tala lea. “E faigata ia i matou ona tuʻua se faʻailoga i ai. I tausaga taʻitasi e tusa ma le 200,000 tamaiti e fananau mai ma vae kalapu. O loʻo matou galulue malosi i le taimi nei i Initia, lea e tusa ma le 50,000 mataupu i le tausaga.”
Na faavaeina i Iowa City i le 2012 faatasi ai ma le lagolago a le UI, ua tufatufa atu e le Clubfoot Solutions pe tusa ma le 85,000 braces i le lalolagi atoa i le taimi nei. O le stent na mamanuina e le aufaigaluega e toatolu na faaauauina le galuega a le ua maliu o Dr. Ignacio Ponseti, o le na amataina togafitiga e aunoa ma se taotoga iinei i le vaitau o le 1940. O le toatolu o Nicole Grossland, Thomas Cook ma Dr. Jose Morquand.
Faatasi ai ma le fesoasoani mai isi paaga ma foai a le UI, na mafai ai e le au ona atiae se fusi faigofie, aoga, taugofie, ma maualuga le tulaga lelei, na fai mai ai Cook. O seevae e iai se ufi pa'u fa'apitoa e fa'alelei ai, fusi malolosi nai lo le velcro e taofi ai i le po atoa, ma ua mamanuina ina ia sili atu ona taliaina e matua ma fanau - o se fesili taua. O pa i le va o latou e mafai ona aveese mo le faigofie ona ofuina ma aveese seevae.
Ina ua oo i le taimi e saili ai se kamupani gaosi oloa mo Iowa Brace, na fai mai Cook, na ia aveese le igoa o le BBC International mai se pusa seevae na ia vaaia i se faleoloa seevae i le lotoifale ma imeli atu i le kamupani e faamatala atu ai mea e manaomia. Na vave ona toe valaau mai lona peresitene, o Don Wilburn. O lana kamupani i Boca Raton, Florida, e mamanuina seevae ma aumai mai Saina toetoe lava 30 miliona pea seevae i le tausaga.
O loʻo tausia e le BBC International se faleteuoloa i St. Louis lea e teuina ai se lisi o uaea e oʻo atu i le 10,000 mai Iowa ma taulimaina le lafoina atu o fofo mo vae kalapu pe a manaʻomia. Fai mai Becker ua uma ona ofoina atu e le DHL ni faʻaitiitiga e lagolago ai le laʻuina atu o uaea i Ukraine.
O le lē lauiloa o le taua i Ukraine na oo lava ina uunaia ai paaga a Rusia o le Clubfoot Solutions e foai atu i le faamoemoe ma lafo atu a latou lava sapalai o uʻamea lagolago i Ukraine, e pei ona lipotia mai e Becker.
I le tolu tausaga talu ai, na lomia ai e Cook se talaaga atoa o Ponceti. Na ia tusia talu ai nei foi se tusi pepa mo tamaiti e igoa o le “Lucky Feet,” e faavae i le tala moni ia Cook, o se tamaitiiti e vae kalapu na ia feiloai i ai i Nigeria.
Sa fetolofi solo le tama se’ia o’o ina toe fetu’una’i ona vae i le metotia a Ponceti. A o’o i le fa’ai’uga o le tusi, e masani lava ona savali o ia i le a’oga. Na saunia e Cook le leo mo le vitio o le tusi i le www.clubfootsolutions.org.
“I se tasi taimi, na matou la'uina atu ai se koneteina e 20-futu le umi i Nigeria ma e 3,000 fusi fa'amau i totonu,” o lana tala lea ia te a'u.
A o le’i oo mai le fa’ama’i, sa malaga Morcuende i fafo i le averesi o le 10 taimi i le tausaga e a’oa’o ai foma’i i le metotia Ponseti ma talimalo i foma’i asiasi e 15-20 i le tausaga mo a’oa’oga i le iunivesite, o lana tala lea.
Sa lūlū le ulu o Cook i le mea o loʻo tupu i Ukraine, ma sa fiafia o le faʻalapotopotoga e le o ni polofiti sa ia galulue faʻatasi ma o loʻo mafai lava ona tuʻuina atu ni vailaʻau faʻamalosi iina.
“E le’i filifili nei tamaiti e fananau mai ma vae e le’i malolosi pe i se atunuu ua malepelepe i taua,” o lana tala lea. “E pei lava i latou o tamaiti i soo se mea. O le mea o lo’o matou faia o le tu’uina atu lea i tamaiti i le lalolagi atoa o se olaga masani.”
Taimi na lafoina ai: 18 Me 2022