Bo-rasaense ba entse polasetiki e lekanang le tšepe — e matla empa e se boima. Liplastiki, tseo litsebi tsa k'hemistri ka linako tse ling li li bitsang li-polymer, ke sehlopha sa limolek'hule tse telele tse entsoeng ka li-unit tse khutšoane tse pheta-phetoang tse bitsoang li-monomers. Ho fapana le li-polymer tsa pele tse matla a tšoanang, thepa e ncha e tla feela ka sebopeho sa lera. Hape e na le moea o fetang makhetlo a 50 ho feta polasetiki e ke keng ea qoelisoa ka ho fetisisa 'marakeng. Karolo e' ngoe e hlahelletseng ea polymer ena ke bonolo ba eona ba ho kopanya. Ts'ebetso, e etsahalang mochesong oa kamore, e hloka thepa e theko e tlase feela, 'me polymer e ka hlahisoa ka bongata ka maqephe a maholo a nang le botenya ba nanometer feela. Bafuputsi ba tlaleha liphuputso tsa bona ka la 2 Hlakola koranteng ea Nature.
Thepa e botsoang e bitsoa polyamide, marangrang a khoele a diyuniti tsa dimolek'hule tsa amide (di-amide ke dihlopha tsa dikhemikhale tsa naetrojene tse hoketsweng ho diathomo tsa khabone tse tlamilweng ke oksijene). Di-polymer tse jwalo di kenyeletsa Kevlar, faeba e sebediswang ho etsa diveste tse sa tjheseng, le Nomex, lesela le sa tjheng. Jwalo ka Kevlar, dimolek'hule tsa polyamide tse ka hara thepa e ntjha di hokahantswe ka ditlamo tsa haeterojene bolelele bohle ba diketane tsa tsona, e leng se eketsang matla a kakaretso a thepa.
“Li khomarelana joaloka Velcro,” ho boletse mongoli ea ka sehloohong Michael Strano, moenjiniere oa lik'hemik'hale oa MIT. Ho taboha thepa ha ho hloke feela ho roba liketane tsa limolek'hule ka bonngoe, empa hape ho hloka ho hlōla maqhama a maholo a haedrojene a lipakeng tsa limolek'hule a kenellang ka har'a sephutheloana sohle sa polymer.
Ho phaella moo, di-polymer tse ntjha di ka iketsetsa di-flakes ka boiketsetso. Sena se etsa hore thepa e be bonolo ho e sebetsana, kaha e ka etswa difilimi tse tshesane kapa ya sebediswa e le seaparo se sesesaane sa bokahodimo ba filimi. Di-polymer tsa setso di atisa ho hola e le diketane tse otlolohileng, kapa di arolwa le ho hokahana kgafetsa ka mahlakore a mararo, ho sa tsotelehe moo di shebaneng teng. Empa di-polymer tsa Strano di hola ka tsela e ikgethang ho 2D ho etsa di-nanosheet.
“Na le ka kopanya pampiri? Maemong a mangata, le ke ke la e etsa ho fihlela mosebetsi oa rona,” ho boletse Strano. “Kahoo, re fumane mokhoa o mocha.” Mosebetsing ona oa morao tjena, sehlopha sa hae se ile sa hlola tšitiso ho etsa hore pokello ena ea mahlakore a mabeli e khonehe.
Lebaka leo ka lona di-polyaramide di nang le sebopeho se planar ke hobane tlhahiso ya polymer e kenyelletsa mokgwa o bitswang autocatalytic templating: ha polymer e ntse e lelefala mme e kgomarela dibolokong tsa moaho wa monomer, marangrang a ntseng a hola a polymer a susumetsa di-monomer tse latelang ho Kopana ka tsela e nepahetseng feela ho matlafatsa kopano ya sebopeho sa mahlakore a mabedi. Bafuputsi ba bontshitse hore ba ka kwahela polymer ka tharollo habonolo hodima di-wafer ho etsa di-laminate tse bophara ba lisenthimithara tse ka tlase ho di-nanometer tse 4 ka botenya. Ke hoo e ka bang halofo ya milione ya botenya ba pampiri e tlwaelehileng ya ofisi.
Ho lekanya thepa ea mechini ea thepa ea polymer, bafuputsi ba ile ba lekanya matla a hlokahalang ho phunya masoba ka har'a lakane e leketlileng ea thepa ka nale e nyane. Polyamide ena e tiile ho feta li-polymer tsa setso joalo ka nylon, lesela le sebelisetsoang ho etsa liparachute. Ka mokhoa o makatsang, ho hlokahala matla a mabeli ho lokolla polyamide ena e matla haholo ho feta tšepe ea botenya bo tšoanang. Ho ea ka Strano, ntho ena e ka sebelisoa e le sekoahelo se sireletsang holim'a libaka tsa tšepe, joalo ka li-veneer tsa likoloi, kapa e le sefe ho hloekisa metsi. Mosebetsing oa morao-rao, lera le loketseng la sefe le hloka ho ba lesesaane empa le be matla ho lekana ho mamella likhatello tse phahameng ntle le ho ntša litšila tse nyane, tse sitisang phepelong ea rona ea ho qetela - e loketseng thepa ena ea polyamide hantle.
Nakong e tlang, Strano o tšepa ho atolosa mokhoa oa polymerization ho li-polymer tse fapaneng ho feta analoge ena ea Kevlar. "Li-polymer li re potile," o boletse joalo. "Li etsa ntho e 'ngoe le e 'ngoe." Ak'u nahane u fetola mefuta e mengata e fapaneng ea li-polymer, esita le tse sa tloaelehang tse ka tsamaisang motlakase kapa leseli, hore e be lifilimi tse tšesaane tse ka koahelang libaka tse fapaneng, oa eketsa. "Ka lebaka la mokhoa ona o mocha, mohlomong mefuta e meng ea li-polymer joale e ka sebelisoa," ho boletse Stano.
Lefatšeng le pota-potiloeng ke polasetiki, sechaba se na le lebaka la ho thaba ka polymer e 'ngoe e ncha eo thepa ea eona ea mechini e seng ea tlhaho, ho boletse Strano. Aramid ena e tšoarella haholo, ho bolelang hore re ka nkela polasetiki ea letsatsi le letsatsi sebaka, ho tloha ho pente ho ea ho mekotla ho ea ho liphutheloana tsa lijo, ka thepa e fokolang le e matla. Strano o ekelitse ka hore ho ea ka pono ea botsitso, polymer ena e matla haholo ea 2D ke mohato o nepahetseng oa ho lokolla lefatše polasetiking.
Shi En Kim (jwalo ka ha a atisa ho bitswa Kim) ke sengoli sa saense se ikemetseng se hlahetseng Malaysia le moithuti wa bohlophisi wa Popular Science Spring 2022. O ngotse haholo ka dihlooho tse tlohang tshebedisong e sa tlwaelehang ya bobi ba dikhou—batho kapa dikho ka botsona—ho isa ho babokelli ba matlakala sebakeng se kantle.
Sefofane sa Boeing sa Starliner ha se so fihle Setsing sa Machaba sa Sepakapaka, empa litsebi li na le tšepo ka sefofane sa boraro sa teko.
Re karolo ea Lenaneo la Amazon Services LLC Associates, lenaneo la papatso le kopanetsoeng le reretsoeng ho re fa mokhoa oa ho fumana litefiso ka ho hokela ho Amazon.com le libaka tse amanang le eona. Ho ngolisa kapa ho sebelisa sebaka sena sa marang-rang ho bolela ho amohela Melao ea rona ea Tšebeletso.
Nako ea poso: Mots'eanong-19-2022